80 jaar Vrijheid bijna achter de rug.
Op 13 april markeerden we een bijzondere mijlpaal: 80 jaar geleden werden de Smildes bevrijd. Het zou nog enkele weken duren voordat heel Nederland vrij was.
Dit jaar vierden we de bevrijding van de Smildes en het einde van de nazi-overheersing heel uitgebreid. We stonden stil bij wat vrijheid écht betekent, bij de impact van leven zonder vrijheid, en bij onze gezamenlijke verantwoordelijkheid om ervoor te zorgen dat iedereen in vrijheid kan leven.
Samen met vele organisaties uit de Smildes hadden we een programma vol activiteiten samengesteld, waaronder:
-
Bijzondere Vrijheidsconcerten en inspirerende lezingen
-
Een fietsroute langs struikelstenen en belangrijke locaties uit de Tweede Wereldoorlog
-
De onthulling van twee nieuwe struikelstenen ter nagedachtenis aan omgekomen verzetsmensen
-
Georganiseerde fietstochten met boeiende randactiviteiten
-
Een lunchpauze van de Liberty Tour (Keep Them Rolling) in Smilde met activiteiten er omheen
-
Tekeningen, kleurplaten, gedichten en verhalen maken, en samen kunstwerken bouwen in de vorm van ‘Vrijheidsbruggen’ in alle dorpen en ‘Vrijheidsspandoeken’ maken
-
Een expositie in elk van onze drie dorpen over de Tweede Wereldoorlog en de bevrijding
-
Prijsvragen rondom de activiteiten.
Ook versierden veel inwoners hun straat, vaak heel uitbundig en creatief. Heel feestelijk en – zoals we van de mensen zelf hoorden – het was ook heel erg leuk om dat zo samen in de straat te doen!
Het is nu afgelopen, op een laatste afsluitend Vrijheidsconcert op zondagmiddag18 mei in de Waterstaatskerk in Bovensmilde na.
We kunnen nog wel nagenieten van de herinneringen, en van de basis die we met alle organisaties van de Smildes samen hebben gelegd. Voor het levend houden van de herinneringen aan de gebeurtenissen en slachtoffers van de tweede wereldoorlog. Voor het
steeds weer stilstaan bij wat vrijheid is, hoe belangrijk die is, dat die onlosmakelijk verbonden is met respect voor elkaar – een woord dat heel vaak terugkwam in de bijdragen van de kinderen aan de vrijheidsbruggen en op de vrijheidsspandoeken! En een mooie basis voor verdere samenwerking tussen alle organisaties en groepen op de Smildes. Laten we zo doorgaan; het kan en het geeft mooie
resultaten, dat hebben we gezien. dank aan iedereen voor de medewerking en samenwerking in deze mooie en feestelijke periode!
En let op: de fietsroutes WO2 op de Smildes kunnen de komende jaren gereden blijven worden, daar is een mooie folder van. Als je die niet hebt, vraag er dan een aan via 80jaarvrijheidopdesmildes@gmail.com. En eind juni komt er ook een boekje uit met alle 55
verhaaltjes van de fietsroutes. Houd de informatie daarover in de gaten, op deze site en in de Smildeger Neiskrant.
Met dank ook aan alle Smildeger organisaties, groepen en losse vrijwilligers/medewerkers en aan
onze andere sponsoren:





Prijswinnaars struikelstenenpuzzel 80 jaar Vrijheid
Op 5 mei zijn in Dorpshuis Smilde na afloop van de fietstocht de prijswinnaars getrokken van de struikelstenenpuzzel. Er waren meer dan 40 goede oplossingen, het is mooi dat zoveel mensen de puzzel hebben ingezonden! De drie beschikbaar gestelde waardebonnen zijn onder de inzenders van de goede oplossingen verloot en inmiddels rondgebracht.
​
Het waren:
-
1 e prijs: Grietje Dekker,
-
2 e prijs: Riet Hallink,
-
3 e prijs: Marg Giateli.
Gefeliciteerd! En: vrijwel iedereen op de Smildes weet inmiddels
wel wat struikelstenen zijn. We hopen dat velen er voortaan eens bij stil staan en de verhalen erbij scannen en lezen.



Lezing van Saskia Goldschmidt
​
De lezing van Saskia Goldschmidt was een zeer geslaagde avond met mooie opkomst van bijna 60 personen in de Waterstaatskerk.
Na het indringende verhaal en spel van Saskia Goldschmidt volgde een goede interactie met de zaal
Ook locatie in de Waterstaatskerk was een groot succes. Wat hadden uiteindelijk een mooie opkomst van bijna 60 personen en dat was voldoende voor interactie.
​



Vrijheidskunst op de Smildes
​
Leerlingen van basisscholen op school hebben gedichtjes, spreuken en tekeningen gemaakt over ‘Vrijheid’ gemaakt. Bij de Liberty Tour op 10 april hebben andere kinderen en ook volwassenen en ouderen daar nog aan mee gedaan in het kader van het project Vrijheidskunst.
In het Kompas in Smilde staat nu deze prachtige Vrijheidsbrug, of Vrijheidspoort.
In Bovensmilde wordt hij a.s. vrijdag 18 april in De Spil gemaakt bij de fietstocht en de andere activiteiten daar.
En in Hoogersmilde wordt hij eind deze week neergezet in de Olde Bieb. De kunstwerken zullen in de komende weken, tot 5 mei, nog verder groeien! Iedereen kan daar nog aan meedoen door er zelf ook een gedichtje of spreuk op te plakken.



Uitslag van de loterij van Dorp van de Vrijheid Westerbork.
Van de eerste 8 prijzen zijn er maar liefst drie gevallen op de loten die wij hebben verkocht (bij de lezing van de Hist. Vereniging op 3 april en op 10 april bij de Liberty Tour MD) of als prijs hebben gegeven voor de Straatversiering, aan de winnende straten!
Nummers en prijzen:
nummer 4062: 3e prijs, waardecheque 250,-
nummer 4091: 5e prijs, waardecheque 100,- en
nummer 4133: 8e prijs, gezins jaarabonnement zwembad Boskamp in Westerbork .
De winnaars kunnen zich melden bij 80jaarvrijheidopdesmildes@gmail.com !
1 mei: expositiebezoek en een tochtje langs locaties fietsroute Hoogersmilde, voor ouderen
Ouderen die geen eigen vervoer hebben, kunnen op donderdagochtend 1 mei met een speciaal busje
een tochtje maken langs interessante locaties van de fietsroute WO2 in Hoogersmilde. Daar worden
dan ook de verhalen bij verteld. Op die manier kunt u dus ook al die bijzondere en interessante
verhalen horen. Die middag van 1 mei kunnen ouderen die dat willen met dat busje worden
opgehaald en thuisgebracht voor een bezoek aan de expositie ‘WO2 in Hoogersmilde en regio’. Ook
dat is dus een mogelijkheid! Maak gebruik van dit aanbod. Meldt u aan per e--mail via
80jaarvrijheidopdesmildes@gmail.com of op de lijst die in de Olde Bieb hangt. Geef aan of u mee
wilt met het tochtje (ochtend) of naar de expositie (middag), en vermeldt uw tel.nr., e-mailadres en
adres erbij!
Fietstocht WO2 voor Smilde en Hoogersmilde op 5 mei
Op maandag 5 mei organiseren we de fietstocht langs de routes van Smilde in WO2 en Hoogersmilde
(en Hijkersmilde) in WO2. Geef je op bij 80jaarvrijheidopdesmildes@gmail.com! De start is tussen
10.00 uur en 12.00 uur. Geef bij je aanmelding aan of je start vanuit de Olde Bieb of vanuit Dorpshuis
Smilde. En ook: met hoeveel deelnemers jouw groepje rijdt, de leeftijden en hoe laat je het liefst wilt
starten. Iedereen kan meedoen, kinderen met ouders en alle volwassenen!!! Ook nu zijn er die dag
weer allerlei leuke activiteiten omheen, voor iedereen. Die zijn is in Dorpshuis Smilde, van 10.00 uur
tot 15.00 uur. Voor de mensen uit Hoogersmilde is daar een pauze, ook zij kunnen dus meegenieten!​
Vier 80 jaar Vrijheid mee in De Spil op 18 april. Iedereen is welkom!
Op vrijdag 18 april gaan we verder met het vieren van 80 jaar Vrijheid in Bovensmilde. Je kunt dan de
fietsroute ‘WO2 in Bovensmilde’ rijden, vanuit De Spil. Grijp die kans om op een leuke manier te
horen en te ervaren, wat er in het dorp Bovensmilde in de tweede wereldoorlog allemaal is gebeurd.
Dat was heel wat! Onderduikers en distributiebonnen; weggevoerde leerkrachten van de lagere
school; neergestorte vliegtuigen en beschietingen; verzet, deportatie van Joodse inwoners en
verraad. Alle fietsers krijgen voor onderweg een lunchpakketje mee en wat vragen en opdrachten
voor op de locaties van de verhalen. Het is erg leuk voor ouders met kinderen, maar zeker ook
interessant voor anderen.
​
Ook mensen die niet meedoen met de fietstocht kunnen op 18 april tussen 10.00 uur en 15.00 uur
gewoon langskomen in De Spil. Je kunt dan in ieder geval meedoen met al die andere leuke en
interessante activiteiten. Een interactieve quiz, speciale legpuzzels, meedoen met het maken van
een Vrijheidsbrug, luisteren naar verhalen. Als je ook mee wilt doen met de fietstocht die dag, langs
al die locaties met verhalen, zorg dan dat je in ieder geval vóór 12 uur die ochtend in het Dorpshuis
bent. Je kiest zelf met wie je samen rijdt. Je start tussen 10.00 en 12.00 uur, de fietstocht duurt ca. 2
uur. Eventueel kun je een stukje laten vallen. Laat deze kans niet voorbijgaan om op een hele leuke
manier te horen en te ervaren, wat er in je eigen dorp Bovensmilde in de tweede Wereldoorlog is
gebeurd.
Kom in ieder geval op 18 april om 80 jaar Vrijheid mee te vieren, en als je kunt ook om mee te
fietsen. Het is de moete waard!
​​

Fiets zaterdag een stukje mee met achter de wereldberoemde Bicycle Showband Crescendo. Iedereen kan meerijden: ouders met kinderen, volwassenen en ook ouderen! Kinderen krijgen een presentje.
-
Bovensmilde: verzamelen uiterlijk 9.45 bij ten Cate bij de Meesterbrug, onthulling QR-bordje daar om 10.00 uur. Je fiets dan achter de muziek aan naar Kanaalweg 44 voor de eerste etappe.
-
Smilde: verzamelen uiterlijk om 10.15 op Kanaalweg 44. Je fiets dan achter de muziek aan naar de Koepelkerk in Smilde voor de onthulling van het 2e bordje daar. Om 11.15 uur.
Je kunt ook verzamelen om 1130 uur, bij de Koepelkerk, dus aansluitend aan de onthulling van dat 2eQR-bordje. Dan rijd je mee in de etappe naar Daling bij de Leembrug.
-
Hoogersmilde: verzamelen om 11.45 bij Daling, Vaartweg 78, en meerijden naar de Pieter Hummelenbrug en het dorp in naar de Olde Bieb.
Het zou mooi zijn als het echt feestelijk wordt en er in alle etappes een flinke groep meerijdt!!!



De lezing door Harold de Jong over de rol van de Franse parachutisten bij de bevrijding van Smilde
De lezing (georganiseerd door de Hist. Ver. de Smilde) op 3 april van Harold de Jong over de rol van de Franse parachutisten bij de bevrijding van Smilde was een groot succes. De Schakel was echt helemaal vol. Harold vertelde eerst kort over het begin van dec oorlog en de start van het verzet op de Smildes. Het belangrijkste deel van zijn presentatie ging over de bevrijding. Eerst over de aanloop naar de landing van de parachutisten en de strategie die achter de ‘Operatie Amherst’ zat. Vervolgens ging hij in op de situatie en de gebeurtenissen in de dagen van 8 – 13 april in de regio en ook in en rond de Smildes. Hij vertelde over de successen van de operatie maar ook over de zaken die misgingen en de levens die dit kostte. Harold liet in zijn presentatie steeds bijzondere authentieke geluids- en beeldfragmenten horen en zien, waardoor de toehoorders continue geboeid bleven. De vele bezoekers waren erg enthousiast over deze interessante lezing. Een mooie start van het programma 80 jaar vrijheid op de Smildes!
Zie bijgaande foto’s.



80 jaar vrijheid Hoogersmilde
Op 12 april is er een eventuele versierde fietstocht vanaf ongeveer 11.45 uur
onder begeleiding van een 50 tal fiets muzikanten vanaf maatschap Daling bij de
leembrug naar de PH brug waar een bordje zal worden onthuld, waarna het
muzikale fietsgezelschap door het dorp fiets naar de dorpsruimte de Olde Bieb.
Dorpsbelangen Hoogersmilde houdt van 13 april t/m 5 mei een tentoonstelling
over de periode 40/45 met verhalen, foto, s en spullen uit die tijd.
Op 13 april zullen ook twee struikelstenen onthuld worden, die van Pieter R
Roefsema en Willem Bruggink. De families komen bijelkaar voor een lunch in
de dorpsruimte de Olde Bieb, waarna er om ongeveer 13.30 uur de onthulling
zal zijn bij Calduran, eerder van deze familie die altijd erg bij het dorp ook
betrokken is. Na die onthulling van de steen van Roelfsema, is die van Willem
Brugink aan de beurt. De onthulling zal door de Burgemeester Jan Zwiers in
bijzijn van wethouder Jan Schipper en mevr M Looman, voorzitter 4 mei comité
dit allemaal samen met de families en verdere belangstellende. Hierna gaat het
gezelschap terug naar de dorpsruimte de Olde Bieb, waar enkele toespraken
gehouden worden door nabestaanden. Hiena zal burgemeester Jan Zwiers de
tentoonstelling openen die gehouden wordt in de Olde Bieb en zal na
bezichtiging met een hapje en drankje de middag afgesloten worden.
De tentoonstelling van Hoogersmilde en omgeving zal 3 weken tot 5 mei lang
elke woensdagmiddag t/m zondagmiddag geopend zijn vanaf 13.30 uur t/m
18.00 uur.
Op 5 mei sluit Dorpsbelangen deze af met een vrijheidsmaaltijd met
genodigden.
Dorpsbelangen vraagt de inwoners van het dorp om van af 13 april de vlag van
Hoogersmilde te gaan uitsteken, en wie wil mag ook gaan versieren.
Dorpsbelangen hoopt dat het veel bezoekers mag ontvangen op de
tentoonstelling van Hoogersmilde en omgeving.

Tentoonstelling periode 40/45 Hoogersmilde en
omgeving, 80 jaar vrijheid
In de dorpsruimte de Olde Bieb, houdt Dorpsbelangen
Hoogersmilde vanaf 16 april elke woensdagmiddag t/m
zondagmiddag en duurt toten met 5 mei een tentoonstelling
over de periode 40/45 met foto,s en verhalen en aangeleverde
spullen, waaronder enkele aangeklede poppen als militairen,
hierbij ook Luitenant Jan Craje die hier heeft gewoond.
“Een Drentse Luitenant en zijn Friese manschappen”
Gemeenteambtenaar van Smilde en in het Ondergronds verzet.
Het beloofd een mooie tentoonstelling te worden, en herinnerd aan
een tijd die zeker niet vergeten mag worden, ook zeker nu toch er
een bepaalde dreiging weer in de wereld is.
Het is zeker ook belangrijk voor onze jeugd, om hiermee kennis te
laten maken.
Bewaarkrant 80 jaar Vrijheid op de Smildes!
Op 13 april markeren we een bijzondere mijlpaal: 80 jaar geleden werden de Smildes bevrijd. Het zou
nog enkele weken duren voordat heel Nederland vrij was. Dit jaar vieren we de bevrijding van de
Smildes en het einde van de nazi-overheersing heel uitgebreid. We herdenken de slachtoffers van die
trieste en moeilijke periode. We staan stil bij wat vrijheid écht betekent, bij de impact van leven
zonder vrijheid, en bij onze gezamenlijke verantwoordelijkheid om ervoor te zorgen dat iedereen in
vrijheid kan leven. We realiseren ons ook, dat vrijheid lang niet voor iedereen in onze dorpen
vanzelfsprekend is. Dat er in onze dorpen mensen zijn, die gevlucht zijn uit landen waar zij niet vrij
konden en kunnen leven. En andere mensen, niet echt vrij zijn om te leven zoals ze zouden willen.
Uitgebreid programma van activiteiten
Organisaties van onze Smildeger dorpen hebben samen een uitgebreid en mooi programma van activiteiten samengesteld. Lezingen
en concerten over vrijheid en onvrijheid, over de bevrijding maar ook over de impact van de Jodenvervolging. Fietsroutes en
fietstochten over wat hier in onze eigen dorpen gebeurde in de tweede wereldoorlog, met onderweg en na afloop leuke en
interessante nevenactiviteiten. Drie mooie exposities, in elk van onze dorpen één. Daarin maak je op weer een andere manier kennis
met die gebeurtenissen, of ze laten oude verhalen en herinneringen herleven. We maken samen Vrijheidsbruggen en
Vrijheidsspandoeken; je kunt ook boodschappen of wensen aan een Vrijheidsboom hangen. We gaan twee nieuwe struikelstenen
onthullen voor twee omgekomen verzetsmensen. De Liberty Tour Midden-Drenthe (Keep Them Rolling) houdt een lunchpauze in
Smilde. We hebben puzzels en prijsvragen. Kortom: heel veel activiteiten en mogelijkheden, iedereen kan meedoen, jong en oud!
Voor ouderen die geen eigen vervoer hebben organiseren we op een paar dagdelen de mogelijkheid om een expositie te bezoeken of
langs een aantal interessante locaties van de fietsroutes te gaan. Daarover is eerder al informatie verspreid. Heeft u e dat gemist en
wilt u wel naar een expositie: mail dan snel naar 80jaarvrijheidopdesmildes@gmail.com. Misschien is er nog een plaatsje vrij.
In deze special in de Neiskrant staat het totale programma. Per activiteit of soort activiteiten is er ook wat toelichting opgenomen.
Voor een aantal activiteiten moet je je aanmelden. Dat staat er dan bij, en ook hoe en voor wanneer je je moet aanmelden. Als je
helemaal bij wilt zijn en blijven, kijk dan vooral op de volgende websites (ook voor aanmeldingen):
www.wijzijnbovensmilde.nl, www.bewonersplatformsmilde.nl en www.hoogersmilde.eu
En: houd de social media van Dorpsbelangen Hoogersmilde, Bewonersplatform Smilde en Wij Zijn Bovensmilde in de gaten. Volg ook
die van de diverse Smildeger organisaties en van Smilde Actief. Help zelf mee om deze informatie verder te verspreiden, zodat
iedereen kan deelnemen aan het programma!
Straten versieren
Veel mensen hebben een vlag van de vroegere gemeente Smilde of van de ‘Heerlijckheid’ Hoogersmilde. Die vlaggen kun je ook nu
weer kopen, voor € 15,-, via mail@prentz.nl. Natuurlijk zou het fantastisch zijn als zoveel mogelijk straten van onze dorpen versierd
zijn in de periode van de activiteiten. Er zijn mensen en groepen, die allerlei versieringsmateriaal hebben, ook van 5 jaar geleden. Toen
konden de activiteiten niet doorgaan door corona. Laten we het nu dus goed gebruiken! De bewoners van de mooist versierde straat
(dat moet dan 9 april klaar zijn) krijgen allen een lot voor de grote loterij van ‘Westerbork, dorp van de Vrijheid’, met mooie prijzen.
Exposities en onthulling van twee nieuwe struikelstenen
Drie dorpen, drie verschillende exposities, die een heel veelzijdig en gevarieerd beeld geven van de gebeurtenissen in de tweede
wereldoorlog in Smilde, Bovensmilde en Hoogersmilde; ook gebeurtenissen in Hijkersmilde krijgen daarbij natuurlijk aandacht. Veel
van de thema’s uit de verhalen bij de fietsroutes komen hier op een andere manier tot leven. De foto’s, authentieke krantenartikelen
en documenten, bijzondere objecten uit de periode van bezetting en bevrijding en ook enkele interviews roepen herinneringen op bij
ouderen en nieuwsgierigheid bij jongeren en kinderen. Elke expositie is weer anders. Niet alleen doordat overal een ander dorp
centraal staat, maar ook doordat ze het verleden ieder op een andere manier in beeld brengen. Het is dus zeker de moeite waard om
alle drie de exposities te bezoeken! Hieronder de openingstijden, kijk ook op de websites van de drie dorpen!
Bovensmilde: Waterstaatskerk, opening 12 april 10 uur bij onthulling fietsroutes, tot 14.00 uur.
Smilde: Koepelkerk, opening 12 april 11.15 uur bij onthulling fietsroutes, tot 14.00 uur.
Beide exposities zijn vanaf 13 april t/m 4 mei elke dinsdag-, zaterdag- en zondagmiddag open van 12.00 uur tot 16.00 uur. De expositie in Smilde is tevens op 5 mei geopend van 10.00 tot 16.00
Bovensmilde NIET op zondag 13 april.
De expositie in Bovensmilde is ook open op wo.ochtend 23 april van 10.00 – 12.00 uur; in Smilde op elke wo.ochtend in die periode.
Hoogersmilde: Olde Bieb, opening 13 april 15.00 uur. T/m 4 mei open elke woensdag t/m zondag, 13.30 – 18.00 uur.
Voorafgaand aan de opening van de expositie ‘WO2 in Hoogersmilde en regio’ is er een onthulling van twee nieuwe struikelstenen
voor de verzetsmannen Pieter R. Roelfsema en Willem Bruggink. Dat is die zondag 13 april om 13.30 uur bij Calduran Bij deze
onthulling door o.a. burgemeester Jan Zwiers en nabestaanden van deze beide verzetsslachtoffers is iedereen welkom.
Vrijheidskunst, iedereen kan meedoen!
Vrijheid is belangrijk, dat vindt eigenlijk iedereen. Vrijheid heeft ook voor iedereen een persoonlijke betekenis, mede afhankelijk van
onze persoonlijke situatie. Om ons heen zien wij niet alleen vrijheid, maar ook onvrijheid. In het project Vrijheidskunst kunnen wij
allemaal, jong en oud, een kort verhaaltje of gedichtje of een tekening maken. Wij bezinnen op wat vrijheid is, hoe belangrijk die is,
hoe we er samen voor kunnen en moeten zorgen dat wij allemaal samen in vrijheid leven. Met al die gedichtjes, verhaaltjes en
tekeningen beplakken we dozen en maken daar Vrijheidsbruggen van. Ook maken we Vrijheidsspandoeken en kunnen we onze
vrijheidswensen en boodschappen in de vrijheidsboom hangen, bij de Koepelkerk. Op scholen en bij verschillende activiteiten kan
iedereen meedoen. Ook jij en u! Voor de kleuters zijn er speciale vrijheidskleurplaten, zij worden zeker niet vergeten.
Concerten en lezingen
Eigenlijk vormt het concert ‘Vrijheid, een reis door verschillende culturen’ het begin van het programma rond 80 jaar Vrijheid op de
Smildes. Een bijzonder concert van basisschoolleerlingen, die hun pas verworden muzikale vaardigheden laten horen in samenwerking
met de Smildeger muziekverenigingen. Beperkt toegankelijk, alleen voor de leerlingen, hun familie en andere betrokkenen.
Op donderdag 3 april om 20.30 uur geeft Harold de Jong in De Schakel een zeer interessante lezing over Operatie Amherst, over de
Franse parachutisten bij de bevrijding van Drenthe en de Smildes. Ook belangstellende niet-leden van de HV zijn welkom.
Een geheel andere lezing is er op dinsdag 15 april in de Waterstaatskerk. De bekende schrijfster Saskia Goldschmidt vertelt o.a. haar
familieverhaal en gaat in op reacties van leerlingen aan wie ze haar verhaal vertelde. Het wordt een avond over de impact van de
Shoa. Maar ook over veerkracht, overlevingsdrift en over hoe vreselijke ervaringen tot mooie gesprekken met jongeren en
volwassenen van nu kunnen leiden, over uitsluiting, racisme, antisemitisme en moslimhaat. Toegang en koffie/thee gratis, inloop v.a.
19.30 uur.
Aanmelden verplicht: https://bind.op-shop.nl/ingang/mdd/9422/lezing-na-de-oorlog-door-saskia-goldschmidt/15-04-2025.
Op maandag 5 mei is er een Vrijheidsconcert in de Koepelkerk met het Interkerkelijk Mannenkoor Drachten, de bekende organist
Harm Hoeve, op vleugel Daniël Roukema en sopraan Annelies Schep. Zij staat erom bekend publiek te betrekken bij haar optredens.
De algehele leiding is in handen van de bekende dirigent Freddy Veldkamp uit Hardenberg. Vrij toegankelijk, aanvang 19.30 uur.
Tot slot is er op zondagmiddag 18 mei een concert van vocaal kwartet The Serenade Sisters samen met verteller Egbert Meyers: ‘Als
vrijheid zoveel jaar kan duren’. Een muzikale vertelling met liedjes die destijds klonken en die de bevrijding van Drenthe doen
herleven. Maar ook breekbare liedjes over machteloosheid, toekijken en anders-zijn komen voorbij. Egbert reflecteert op
onderwerpen als herdenken, liefde, vrede en hoop. Vrije toegang, aanvang 15.00 uur.
Liberty Tour Midden-Drenthe (Keep Them Rolling) en herdenking omgekomen parachutist Ravanel.
Donderdag 10 april arriveert een kolonne van 100 á 150 traditionele militaire voertuigen rond 12.00 uur in en bij park bij de
Koepelkerk in Smilde en heeft daar lunchpauze. Dit wordt echt een belevenis, zeker ook voor de honderden scholieren die komen
kijken! Voor de ouderen onder ons roept het mooie herinneringen op aan de bevrijding door de Canadezen of aan de verhalen van
hun ouders daarover. We zorgen voor een feestelijke sfeer met versiering. Iedereen kan meedoen met het maken van de
Vrijheidsbruggen en – spandoeken, of kan zijn vrijheidswens aan de Vrijheidsboom hangen. Er is muziek met o.a. een vrijheidsliedje
door de kinderen. Aansluitend is er om 14.00 uur een herdenking op begraafplaats Kerkenveld voor de in Smilde verongelukte Franse
parachutist Jean Marie Ravenel. Daarbij zijn o.a. nabestaanden van Franse parachutisten aanwezig. Ook hierbij is iedereen welkom!
Onthulling digitale fietsroutes met muzikale fietsestafette achter Bicycle Showband Crescendo
Weet jij/weet u wat er in WO2 allemaal gebeurd is in onze eigen dorpen? Verreweg de meeste mensen niet. De WO2- fietsroutes
voeren langs struikelstenen en allerlei andere interessante plekken in onze eigen dorpen, waar iets bijzonders was of gebeurde in de
bezettingstijd of bij de bevrijding. Elk van die plekken heeft een eigen verhaal. Over Joodse of verzetsslachtoffers, bij de voor hen
neergelegde struikelstenen. Over onderduikboerderijen en onderduikers, arbeidsplicht en verdedigingswerken. Over beschietingen,
ongelukken en gecrashte vliegtuigen. Over de bevrijding en de rol van bruggen, Smildegers en parachutisten daarbij. Over verzet en
verraad, de deportatie van de Joodse inwoners, distributiebonnen en overvallen. Al die korte verhalen samen geven een goed beeld
van wat hier in onze dorpen gebeurde. Met QR-codes op de routes kun je de verhaaltjes bij de locaties lezen.
Op zaterdagochtend 12 april is de feestelijke onthulling van drie van die QR-bordjes in een feestelijke fietsestafette achter de fietsende
muzikanten van de Bicycle Showband Crescendo aan. Verzamelpunten:
- De eerste groep verzamelt uiterlijk om 9.45 uur met versierde fiets bij Ten Cate bij de Meestersbrug in Bovensmilde. Na de
onthulling van het 1 e QR-bordje bij de Meestersbrug om 10.00 uur, rijd je met de muziek mee naar Kanaalweg 44.
- Je kunt ook verzamelen bij Kanaalweg 44, uiterlijk 10.15 uur, voor het tweede stuk van de route. Je fietst dan achter de band
aan naar de Koepelkerk, daar is om 11.15 uur de onthulling van het 2 e QR-bordje.
- Je kunt direct na die onthulling (waar je natuurlijk ook bij mag zijn) om 11.30 uur verzamelen op de daarvoor aangewezen
plek in het park daar. Dan fietst je achter de fietsende muzikanten aan naar Daling, kort voor de Leembrug.
- Of je verzamelt uiterlijk 11.45 bij Daling, Vaartweg 78. Als de band daar aankomt, dan rijd je er achteraan naar
Hoogersmilde. De stoet stopt niet bij de onthulling van het 3e bordje bij de P. Hummelenbrug maar rijdt direct door, richting
Olde Bieb.
Aanmelden om mee te doen met deze fietsestafette hoeft niet. Zorg wel dat je op tijd bij een verzamelplaats bent, en graag met
versierde fietsen! Alle kinderen krijgen een kleine herinnering. Kinderen onder de 12 jaar mogen alleen meerijden onder begeleiding
van ouders (minimaal 1 op 4). Natuurlijk zorgen wij voor verkeersregelaars bij de stoet, maar meefietsen is op eigen risico. Iedereen
gaat op eigen gelegenheid naar een verzamelplaats en terug naar huis. NB: Wie wil mag natuurlijk ook meer dan één stuk rijden.
EN: ook scootmobiels mogen meerijden, liefst ook versierd! We hebben op de verzamelplaatsen ook nog wel vlaggetjes.
Georganiseerde fietstochten langs de routes
Na 12 april kun je de fietsroutes echt rijden. Dat is een hele leuke manier om kennis te maken met al die bijzondere en onbekende
gebeurtenissen in WO2. Voor kinderen en hun ouders, voor jongeren en volwassenen, zelfs voor ouderen. Nog leerzamer en leuker is
het om zo’n route in georganiseerd verband te rijden. Die kans krijg je op 18 april in Bovensmilde en op 5 mei in Smilde en
Hoogersmilde (ook Hijkersmilde). Je vertrekt in groepjes vanuit De Spil (18 april) resp. (op 5 mei) Dorpshuis Smilde of de Olde Bieb. Je
krijgt onderweg niet alleen info via de QR-code, maar ook zijn er enkele echte vertellers en is er extra informatie. Onderweg krijg je
opdrachten en vragen, en bij terugkomst (voor de deelnemers uit Hoogersmilde halverwege) is er nog van alles te doen in De Spil resp.
Dorpshuis Smilde (quiz, puzzels, Vrijheidskunst, enz.) Je krijgt ook nog wat toepasselijke consumpties. In Smilde en Hoogersmilde
wordt met deze activiteit het Vrijheidsprogramma afgesloten. Voor deze fietstochten moet je je aanmelden, voor Bovensmilde (18
april) uiterlijk 11 april en voor Smilde en Hoogersmilde uiterlijk 26 april. Je start tussen 10.00 en 12.00 uur, om 15.00 uur zijn alle
activiteiten afgelopen. Meer informatie en aanmelden: zie de websites op de eerste pagina van deze Neiskrant special, de social
media en flyers!
Activiteitenkalender 80 jaar vrijheid op de Smildes
-
Zat. 3 april: lezing over de Franse parachutisten bij bevrijding Drenthe (20.30 uur. De Schakel)
-
do. 5 april: concerten ‘Vrijheid, een reis door verschillende culturen’ (voor deelnemers en familie muziekproject)
-
do. 10 april: Liberty Tour (Keep Them Rolling) door Smilde en Hijkersmilde;
-
feestelijke lunchpauze in het Koepelkerkpark (12.00 – 13.30 uur).
-
do. 10 april: herdenking Franse parachutist Jean Marie Ravenel (oude begraafplaats Kerkenveld, 14.00 uur)
-
zat. 12 april: onthulling digitale fietsroutes met een muzikale fietsestafette langs de vaart (10.00- 12.30 uur)
-
zat. 12 april: in combinatie met onthulling fietsroutes: opening exposities Smilde en Bovensmilde (10.00 resp. 11.15 uur)
-
zo. 13 april: onthulling van struikelstenen Pieter R. Roelfsema en Willem Bruggink (bij Calduran, 13.30 uur)
-
zo. 13 april: aansluitend: opening expositie Hoogersmilde (15.00 uur)
-
di. 15 april: lezing schrijfster Saskia Goldschmidt (20.00 uur, Waterstaatskerk)
-
wo. 16 april: aanbod voor ouderen zonder eigen vervoer: met busje naar expo (ochtend) en locaties fietsroutes Smilde (middag).
-
do. 17 april: Vrijheidskunst bij diverse groepjes in Dorpshuis Smilde (10.00 –12.00 uur)
-
do. 17 april: Koningsspelen basisscholen
-
vr. 18 april: georganiseerde fietstocht Bovensmilde met leuke en boeiende nevenactiviteiten |(10.00-15.00 uur)
-
wo. 23 april: aanbod voor ouderen (zie 17 april), maar nu in Bovensmilde
-
do. 24 april: presentatie en Vrijheidskunst in Buurtinfohuis Bovensmilde (ochtend)
-
zat. 26 april: Koningsdag activiteiten Oranjeverenigingen
-
do. 1 mei: aanbod voor ouderen: met busje langs locaties fietsroute Hoogersmilde (diverse tijden)
-
zo. 4 mei: Dodenherdenkingen Smilde en Bovensmilde (avond)
-
ma. 5 mei: georganiseerde fietstocht Smilde en Hoogersmilde, met leuke nevenactiviteiten (9.30/10.00-15.00 uur)
-
​Expo Smilde geopend van 10.00-16.00
-
en afsluitende Vrijheidsmaaltijd Hoogersmillde
-
ma. 5 mei: Vrijheidsconcert Koepelkerk met Drachter Mannenkoor en bekende musici (19.30 uur)
-
zo. 18 mei: Vrijheidsconcert Waterstaatskerk met de Serenade Sisters en verteller Egbert Meijers (15.00 uur)
Meer informatie: kijk op www.wijzijnbovensmilde.nl, www.bewonersplatformsmilde.nl en www.hoogersmilde.eu
En: houd de social media van Dorspbelangen Hoogersmilde, Bewonersplatform Smilde en Wij Zijn Bovensmilde in de gaten. Volg ook
die van de diverse Smildeger organisaties en van Smilde Actief.
Heb je vragen, mail dan naar 80jaarvrijheidopdesmildes@gmail.com
Dit programma is (mede) mogelijk gemaakt door:
Gemeente Midden-Drenthe, Vfonds, Jeugd aan Ze M. Dr., Recreatieschap Drenthe, Drukkerij Hevo.
Straten versieren voor 80 jaar Vrijheid op de Smildes
Waarschijnlijk weet iedereen inmiddels al dat we 80 jaar Vrijheid op de Smildes gaan vieren en
herdenken met een uitgebreid programma. In de volgende Neiskrant komt daar een speciale
‘bewaarkrant’ voor! In de social media zijn er al veel reacties binnengekomen, en ook suggesties voor
van alles en nog wat. Die opmerkingen nemen we zoveel mogelijk mee bij de voorbereiding van de
activiteiten.
Bij die reacties zijn er ook veel over het versieren van de straten en de dorpen. Dit ook, omdat
mensen daar vijf jaar geleden bijv. vlaggen en andere versiering voor aangeschaft hebben. Veel
inwoners van onze dorpen hebben een vlag van de vroegere gemeente Smilde of van de
‘Heerlijckheid’ Hoogersmilde. Die vlaggen kun je ook nu weer kopen, voor € 15,- door een e-mailtje
te sturen aan mail@prentz.nl. En er zijn mensen en groepen, die allerlei ander versieringsmateriaal
hebben, ook van vijf jaar geleden. Toen konden de activiteiten niet doorgaan door corona. Laten we
het nu dus goed gebruiken! Natuurlijk zou het fantastisch zijn als zoveel mogelijk straten van onze
dorpen versierd zijn in de periode van de activiteiten. De bewoners van de mooist versierde straat
van de Smildes (dat moet dan 9 april klaar zijn en ook wel een paar weken blijven hangen, liefst t/m 5
mei ) krijgen allen een lot van de grote loterij van ‘Westerbork, dorp van de Vrijheid’, waarmee
mooie prijzen te winnen zijn.
DOE MEE EN VERSIER JE STRAAT!
Programma 80 jaar Vrijheid op de Smildes
We hebben een heel mooi en veelzijdig programma in alle drie de dorpen met exposities, een
feestelijke onthulling van speciale fietsroutes op 12 april, georganiseerde fietstochten met leuke
nevenactiviteiten, een onthulling van twee nieuwe struikelstenen, lezingen, concerten en
Vrijheidskunst, puzzels en kleurplaten. Kijk voor het uitgebreide programma en verder informatie op
de websites: www.wijzijnbovensmilde.nl, www.bewonersplatformsmilde.nl en
www.hoogersmilde.eu en op de social media van de dorpsorganisatie.
Let ook op de volgende Smildeger Neiskrant.
Daarin komt een speciale ‘bewaarkrant’ met het totale programma!
Exposities
​
Exposities Smilde en Bovensmilde
Tijdens de onthulling van de digitale fietsroute worden ook de expositie ‘Bovensmilde in WO2′ (in de
Waterstaatskerk) en ‘Smilde in WO2’ (in de koepelkerk) geopend. Dit gebeurt bij de onthulling van
een QR-bordje van de fietsroute in elk van deze dorpen: in Bovensmilde bij de Meestersbrug om
10.00 uur (geopend die dag tot 14.00 uur) en in Smilde in het park bij de Koepelkerk, om 11.15 uur
(geopend die dag tot 14.00 uur).
De exposities in beide dorpen zijn in de periode van 13 april tot 5 mei geopend op de volgende
dagdelen:
-
op dinsdagmiddag van 14.00 – 16.00 uur (Smilde en Bovensmilde)
-
op woensdagochtend van 10.00 – 12.00 uur (alleen Smilde)
-
op zaterdagmiddag van 14.00 – 16.00 uur (Smilde en Bovensmilde) en
-
op zondagmiddag van 14.00 – 16.00 uur (Smilde en Bovensmilde)
Daarnaast zijn ze ook wel eens open voor speciale groepen bezoekers, bijv. bij de activiteiten die
voor ouderen zonder eigen vervoer worden georganiseerd.
​​
Opening expositie Hoogersmilde
Aansluitend aan de bijeenkomst in de Olde Bieb na de onthulling van de struikelstenen vindt rond
15.00 uur de opening plaats van de expositie “WO2 in Hoogersmilde en regio”, eveneens in de Olde
Bieb in Hoogersmilde.
​
-
De expositie in de Olde Bieb is daarna iedere woensdagmiddag t/ m zondagmiddag van 13.30 uur tot
18.00 uur te bezoeken in de periode van 14 april tot en met 4 mei.

Straatversiering
Natuurlijk is het heel mooi als de Smildes er in de periode van de activiteiten van 80 jaar Vrijheid feestelijk uit zien. Op de locaties van de verschillende activiteiten gaan we dat vanuit de organisatie ook doen, met bijv. spandoeken en vlaggetjes. En er komen inmiddels signalen dat (groepen) inwoners ook hun straat of buurt willen gaan versieren in die periode. Dat zou heel mooi zijn! Veel mensen hebben bijv. een vlag van Smilde of Hoogersmilde, of andere versiering van 5 jaar geleden. Het zou fantastisch zijn als heel veel Smildegers meedoen met het versieren van hun huizen en straten! Die vlaggen zijn te koop bij Prentz in Smilde. Ze zijn tot 10 april in de aanbieding voor € 15,00. Mail daarvoor naar mail@prentz.nl .

Helpers en vertellers gezocht voor 80 jaar Vrijheid
Zo langzamerhand begint het voor iedereen wel duidelijk te worden: we gaan 80 jaar Vrijheid op de
Smildes groots vieren en herdenken! Er wordt hard gewerkt aan de voorbereiding van de vele
activiteiten. Het programma start al op 3 april met een lezing over de rol van de Franse parachutisten
(in de Schakel in Hoogersmilde, om 20.30 uur, na de ledenvergadering van de Historische
Vereniging). Het loopt door tot ver in mei, met als afsluiting twee prachtige Vrijheidsconcerten op 5
en 18 mei.
Als je/u nog niet betrokken bent bij de organisatie van één van de activiteiten maar toch wel een
keer ergens bij wilt helpen, dan kan dat. Graag zelfs! Gewoon omdat dat leuk is om mee te doen, of
als maatschappelijke stage. Of omdat u wel bij een activiteit een mooi of interessant verhaal wilt
vertellen over de oorlog of de bevrijding, dat u gehoord heeft van uw vader of moeder, opa of oma.
Wat kunnen we gebruiken, en wanneer?
- Helpers bij de onthulling van de digitale fietsestafette op zaterdagochtend 12 april;
- Helpers en vertellers bij de lunchpauze van ‘Keep Them Rolling’, de ‘bevrijdingskolonne’ van
zo’n 100 á 150 militaire voertuigen op donderdag 10 april in het park bij de Koepelkerk. Daar
komen o.a. honderden leerlingen van de basisscholen naartoe, het wordt een geweldige
happening voor jong en oud!
- Helpers en vertellers bij de georganiseerde fietstochten (met diverse nevenactiviteiten) langs
struikelstenen en allerlei andere locaties van de tweede wereldoorlog, op vrijdag 18 april in
Bovensmilde en op maandag 5 mei in Hoogersmilde en Smilde. Rond die fietstochten zijn er
ook nevenactiviteiten in de Spil en in Dorpshuis Smilde;
- Helpers en vertellers bij de exposities in onze dorpen, op een aantal dagdelen;
- En ook bijv. iemand die kan helpen met het maken (naaien) van grote spandoeken voor de
Vrijheidskunst.
Iedereen die wil, kan wel ergens mee helpen. Het wordt een feest van en voor ons allemaal. Stuur
een e-mailtje met je/uw naam, adres en leeftijd naar 80jaarvrijheidopdesmildes@gmail.com , en we
gaan kijken wat je/u kunt en wilt, en bij welke activiteiten dat kan. Gewoon doen!

Rood – wit – blauw – oranje en `vrijheidsrokken’ bij 80 jaar Vrijheid op de Smildes
Tijdens de bezetting van Nederland door de Duitsers was het verboden om de Nederlandse
feestdagen te vieren, zoals Koninginnedag of bij de geboorte van een nieuwe prinses. Je mocht dan
ook niet in rood-wit-blauwe kleding of met een oranje hoed rond gaan lopen. Veel mensen
verzonnen daar stiekem wel iets op, omdat ze oranje gezind waren of als protest tegen de nazi’s. Ze
plantten bijvoorbeeld goudsbloemen, die prachtig oranje bloeiden op Koninginnedag.
Het zou heel mooi zij als er bij de verschillende evenementen in onze dorpen tijdens 80 jaar Vrijheid
op de Smildes heel veel kinderen en volwassenen kleding aan hebben in de kleuren rood – wit –
blauw -oranje. Of een hoed, petje of sjaal of iets dergelijks in die kleuren. Gewoon omdat het nu wel
mag en om het extra feestelijk en bijzonder te maken. Bijvoorbeeld bij de lezingen en de concerten,
bij ‘Keep them Rolling’ op 10 april, bij de onthulling van de digitale fietsroute op 12 april en tijdens de
fietstochten op 18 april en 5 mei .Zoek alvast op wat je hebt, dan ligt het klaar tegen die tijd!
Een heel bijzonder kledingstuk uit 1945 was de ‘bevrijdingsrok’. Kleding en stof voor nieuwe kleding
was in de oorlogsjaren steeds moeilijker te krijgen, het was ook ‘op de bon’. De mensen maakten dan
van oude kleding weer nieuwe kleding, gewoon omdat er geen nieuwe stof te koop was. In de
periode van de bevrijding hebben veel vrouwen speciale ‘bevrijdingsrokken’ gemaakt van allerlei
stukjes stof, die ze nog ergens hadden liggen of konden krijgen. Als u/je toevallig nog zo’n
‘bevrijdingsrok hebt of weet te krijgen (of te maken …?), dan zou het heel leuk zijn om die bij onze 80
jaar Vrijheids-activiteiten te dragen! Een idee voor handwerkgroepjes? Als je ideeën of plannen hebt
hiervoor: geef het door via 80jaarvrijheidopdesmilde@gmail.com .

Op de Smildes
​
Op 13 april is het 80 jaar geleden dat de Smildes zijn bevrijd. Het duurde daarna nog een paar weken, voordat heel Nederland vrij was. Dit jaar vieren we de bevrijding van de Smildes en het einde van de overheersing van ons land door de nazi’s heel uitgebreid. En we staan stil bij wat vrijheid betekent, wat het betekent als je niet in vrijheid kunt leven, dat we er samen aan moeten werken dat iedereen hier in vrijheid leeft.
Met heel veel organisaties op de Smildes hebben we hiervoor een heel mooi programma gemaakt van allerlei activiteiten:
- Een aantal bijzondere Vrijheidsconcerten en interessante lezingen
- Een fietsroute langs struikelstenen en allerlei plaatsen in onze dorpen, waar iets gebeurd is in de Tweede Wereldoorlog.
Meer info: https://wijzijnbovensmilde.nl/events/onthulling-digitale-fietsroutes-wo2/
- De onthulling van twee nieuwe struikelstenen voor omgekomen verzetsmannen
- Georganiseerde fietstochten met daaromheen allerlei leuke
- Tekeningen, kleurplaten, gedichtjes en verhaaltjes maken en daarmee kunstwerken bouwen in de vorm van ‘Vrijheidsbruggen’, in elk van onze dorpen
- In elk van onze drie dorpen een mooi expositie over WO2 en de bevrijding
- Prijsvragen die te maken hebben met al die activiteiten.
Op de websites www.hoogersmilde.eu en www.bovensmil.de en www.opdesmilde.nl kun je al wat activiteiten en data vinden. Meer informatie volgt nog. Houd de Neiskrant goed in de gaten, daar komt o.a. begin april een apart informatieblad in over ons activiteitenprogramma. Via de social media van al onze organisaties worden posts verspreid. En kijk ook op de site van www.drenthe.nl/vrijheid en https://krant.dekrantvanmiddendrenthe.nl/
Met dan aan:



80 jaar vrijheid
Oproep!!!!
​
Herdenking 80 jaar Vrijheid op13 april 2025!!!
Aan alle inwoners van Hoogersmilde en omstreken!
We herdenken op 13 april 2025 het einde van de Tweede
Wereldoorlog hier op de Oldemilde en vieren het herkrijgen van
onze vrijheid, van dan 80 jaar leden. In Nederland wordt 80 jaar
vrijheid herdacht in de periode van september 2024 tot en met
augustus 2025
We willen terugkijken en een brug slaan tussen verleden en heden,
in deze tijd waarin duidelijk is dat vrijheid niet vanzelfsprekend is.
En zeker niet in de tegenwoordige tijd. Door het leren van het
verleden, dat zoiets niet(nooit) weer mag gebeuren, al laat de wereld
zien dat het haast een utopie is. De Tweede Wereldoorlog liet diepe
sporen achter ook in Drenthe en op de Oldesmilde. Drenthe werd
niet in één keer bevrijd. Maar hier de omgeving en ook dus de
Oldesmilde die werd bevrijd op 13 april 1945. Er is ten heel veel
gebeurd dat niet vergeten mag worden.
Daarom wil Dorpsbelangen een tentoonstelling houden over de
periode van de oorlog, en de bevrijding. Hierbij vragen wij de hulp
van al onze inwoners om te kijken wat heeft men nog van of uit die
periode en om het aan de mensen (en ook aan de scholen) te laten
zien in een tentoonstelling in onze dorpsruimte de Olde Bieb in de
week van 13 april t/m 5 mei. Opdat men kan zien wat er toen in die
tijd gebeurde, en wat voor een moeilijke en gevaarlijke tijd het was.
​
Waarom is het zo belangrijk dat het 80-jarige jubileum
wordt gevierd?
Het herdenken van de Tweede Wereldoorlog en het vieren van de
bevrijding is elk jaar belangrijk. Het gaat om terugkijken naar de
verschrikkingen van de oorlog en hoe men daartegen in verzet
kwam.
Dus mensen help ons om deze tentoonstelling voor elkaar te krijgen
en terug te kijken naar die tijd van honger,zorg, angst,verdriet en
spanning. Mocht u daarvan nog spullen, maar ook verhalen enz
hebben en dat wel willen uitlenen voor die periode en voor de
tentoonstelling aan dorpsbelangen, dan graag even een reactie en
contact opnemen met velde1615@gmail.com of 0650272936.
Zo dat we met elkaar een mooie herdenkingstentoonstelling kunnen
realiseren.